Elektronik Müzik
Elektronik müziğin 15 tür ailesini, türlerini ve alt türlerini; onları birbirine bağlayan ritimleri, sesleri ve prodüksiyon tekniklerini keşfet.
Elektronik Müzik: Tür Aileleri, Türler ve Alt Türler Rehberi
Elektronik müzik; hipnotik tekno döngülerinden bas ağırlıklı kulüp parçalarına, synthesizer temelli şarkılardan geniş ambient dokularına ve işlenmiş kayıtlardan kurulan kompozisyonlara uzanır. Bu çeşitliliği tek bir tür adıyla anlatmak mümkün değildir.
Tür ailelerini tanımak iyi bir başlangıçtır. Her aile, ritim, ses, şarkı yazımı ya da prodüksiyon açısından ilişkili yaklaşımları bir araya getirir. Türler ve alt türler ise bu yaklaşımların daha belirgin müzikal kimliklerini gösterir.
Bu rehber 15 aile, 103 tür ve 181 alt türden oluşan bir sınıflandırmayı temel alır. Her aileyi tanıtır; tür ve alt tür adlarını dinleme yolculuğu için birer başlangıç noktası olarak sunar. Bu düzen, elektronik müziği tutarlı biçimde keşfetmeye yardımcı olur. Bütün müzisyenlerin, dinleyicilerin ya da plak mağazalarının aynı sınıflandırmayı kullandığı anlamına gelmez.
Elektronik Müzik Nedir?
Elektronik müzik, sesin üretilmesinde, biçimlendirilmesinde, sıralanmasında veya işlenmesinde elektronik teknolojinin temel bir rol oynadığı müzik için kullanılan üst kavramdır. Bir parça bütünüyle synthesizer ve davul makinelerinden oluşabilir, elektronik enstrümanlarla canlı icrayı birleştirebilir ya da akustik kayıtları örnekleme ve düzenleme yoluyla dönüştürebilir.
Temel prodüksiyon teknikleri arasında şunlar bulunur:
- Sentezleme ve ses tasarımı: Bas, lead, pad, perküsyon ve başka ses renklerini üretmek ve biçimlendirmek.
- Örnekleme ve ses düzenleme: Kayıtları kesmek, perde ve sürelerini değiştirmek, yeniden bir araya getirmek.
- Sekanslama ve programlama: Notaları, davul kalıplarını ve otomasyonu parçanın akışı içinde düzenlemek.
- Efektler ve ses işleme: Filtre, distorsiyon, delay, reverb ve başka işlemlerle sesin karakterini ve hareketini değiştirmek.
Teknoloji araçları sunar. Bu araçların nasıl kullanıldığını müzikal kültürler, kişisel tercihler ve dinleme ortamı belirler. Elektronik müzik dans etmek, dikkatle dinlemek, şarkı söylemek, bir ses yerleştirmesi oluşturmak veya canlı performans için üretilebilir.
Elektronik Müzik Nasıl Üretilir?
Bir sekanslayıcı kısa bir kalıbı tekrar ederken filtre açılabilir, perküsyonun vurgusu değişebilir ya da yeni bir ses dokusu devreye girebilir. Bu değişimler, tekrarın aynı olayı durmadan yinelemek yerine bir gelişim yaratmasını sağlar.
Prodüktörler donanım enstrümanları, modüler sistemler, ses kayıtları ya da dijital ses işleme istasyonlarındaki yazılımlarla çalışabilir. Kompozisyon yalnızca melodi ve akor yazmak değildir. Kick sesini biçimlendirmek, bir breakbeat'i kesip yeniden kurmak, geri beslemeyi kontrol etmek veya ses dokusundaki değişimleri düzenlemek de müzikal kararlar olabilir.
Tempo, tarzları karşılaştırırken yararlı bir ipucudur; ancak ritim, ses rengi, düzenleme ve bağlam da önemlidir. Genetik BPM Temeli ile türlerin ve alt türlerin tempo profillerini keşfedebilirsin. Temel kavramlar için BPM, vuruş ve tempo arasındaki farkları açıklayan yazıya bakabilirsin.
Elektronik Müziğin Başlıca Tür Aileleri
Buradaki yapı üç düzeyden oluşur: aile → tür → alt tür. Örneğin House Müzik Ailesi içinde House Müzik yer alır; Deep House Müzik de bu türün alt türlerinden biridir. Bir tür, daha fazla alt dala ayrılmadan da sınıflandırmada yer alabilir.
Her tarzın bu haritada birincil bir yeri vardır. Bu yer, diğer müzikal etkilerini ortadan kaldırmaz: Bir tarz, her ailede yeniden listelenmeden farklı geleneklerden beslenebilir. Aile üyeliği yön bulmayı kolaylaştıran bir gruplamadır; her zaman doğrudan tarihsel köken ilişkisi anlamına gelmez.
1. House Müzik Ailesi
House, ses dünyasının önemli bir bölümünü düzenli bir dans nabzı, bas yürüyüşleri ve senkoplu perküsyon çevresinde kurar. Çeşitliliği ise bu temelin etrafındaki öğeler yaratır: soul vokalleri, acid sekansları, disko örnekleri, ayrıntılı perküsyon, atmosferik akorlar veya güçlü sentetik baslar.
House Müzik içinde Chicago House Müzik, Acid House Müzik, Deep House Müzik, Dub House Müzik ve Ghetto House Müzik bulunur. Disko House Müzik, Garage House Müzik, Funky House Müzik, Jackin House Müzik ve Soulful House Müzik groove, örnekleme ve ifade açısından farklı yönlere açılır. Melodik House Müzik, Organik House Müzik, Ambient House Müzik ve Lo-Fi House Müzik melodik veya dokusal yaklaşımlar sunarken Chicago Juke Müzik ritmik enerjiyi başka bir yöne taşır.
Italo House Müzik ve Caz House Müzik farklı armonik ve enstrümantal etkiler getirir. Hip House Müzik rap ile house groove'unu birleştirir. Future House Müzik, Slap House Müzik ve Brazilian Bass Müzik ise bas tasarımı, akılda kalan motifler ve kulüp prodüksiyonu arasında farklı dengeler kurar.
Elektro House Müzik, güçlü davullar ve belirgin synthesizer sesleriyle öne çıkar. Alt türleri Bass House Müzik, Complextro Müzik, Dutch House Müzik, Fidget House Müzik, Big Room House Müzik ve Melbourne Bounce Müzik olarak sıralanır. French House Müzik, filtrelenmiş örnekler ve döngüsel groove'larla tanınan ayrı bir türdür. Diskoyla yakınlığı, bu sınıflandırmada Disko House'u French House'un alt türü yapmaz.
Afro House Müzik, Afro Tech Müzik, 3Step Müzik ve Afro Melodik House Müzik alt türlerini kapsar ve katmanlı perküsyonu farklı ritmik yaklaşımlarla birleştirir. Latin House Müzik, Tropical House Müzik ve Tribal House Müzik kendi ritmik veya melodik ağırlıkları olan ayrı türlerdir. Amapiano Müzik, belirgin bir bas ve perküsyon diliyle piyano, klavye armonisi ve diğer melodik dokuları buluşturur. Alt türleri Private School Piano Müzik ve Sgija Müzik olarak yer alır.
Minimal House Müzik, küçük ayrıntıları ve sesler arasındaki boşluğu öne çıkarır. Progressive House Müzik, düzenlemeyi kademeli olarak geliştirir ve Melodik Progressive House Müzik alt türünü içerir. Tech House Müzik, house groove'unu daha sade veya tekno etkili bir prodüksiyonla birleştirir; altında Minimal Tech House Müzik bulunur. UK Hard House'un house ile ilişkisi vardır, ancak birincil yeri burada Hardcore ve Hard Dance ailesidir.
Groove'u daha yakından tanımak için House Müzik: giriş rehberi yazısını ve House türleri rehberini okuyabilirsin.
2. Tekno Müzik Ailesi
Tekno, programlanmış ritimler, tekrar ve gelişen elektronik dokularla hareket yaratır. Zamanlama, filtreleme veya ses yoğunluğundaki küçük bir değişim, temel nabzı değiştirmeden bir döngüyü dönüştürebilir.
Tekno Müzik altında Bleep Tekno Müzik, Ambient Tekno Müzik ve Psy-Tekno Müzik yer alır. Detroit Tekno Müzik, ailenin temel müzikal geleneklerinden birini temsil eder. Acid Tekno Müzik, rezonanslı acid sekanslarını öne çıkarır. Dub Tekno Müzik ise yankı, reverb ve işlenmiş akorlarla tekrarlayan kalıplara derinlik kazandırır.
Minimal Tekno Müzik, küçük ritmik ve tınısal değişimlere dikkat çeker. Melodik Tekno Müzik, melodi ve armoniye daha fazla alan açarken Hardgroove Tekno Müzik iç içe geçen perküsyonu ve groove'u öne alır. Hard Tekno Müzik, ritmik gücü ve distorsiyonu artırır; Schranz Müzik bu türün altında yer alır.
Endüstriyel Tekno Müzik, aşındırıcı dokular ve mekanik bir karakter getirir. Free Tekno Müzik, serbest parti kültürüyle bağlantılı, sürükleyici elektronik ritimlere başka bir yaklaşım sunar. Bunlar burada ayrı türlerdir. Bir parçanın enerjisini veya DJ setindeki işlevini anlatan her ifade, kendiliğinden yeni bir tür dalı oluşturmaz.
3. Bas Müzik Ailesi
Bu aile, düşük frekansların, senkopların ve ayrıntılı ritim programlamasının özellikle belirgin olduğu tarzları bir araya getirir. Bas, parçanın ana motifini taşıyabilir, davullara karşılık verebilir, groove'u biçimlendirebilir veya ses tasarımına yön verebilir.
UK Bass Müzik, UK Funky Müzik ve Wonky Müzik alt türlerini içerir. UK Garage Müzik, 2-Step Garage Müzik, Bassline Müzik, Breakstep Müzik, Future Garage Müzik ve Speed Garage Müzik ile başka bir ritmik alan açar. Footwork Müzik, hızlı ve karmaşık ritmik etkileşimler üzerine kurulur; Footwork Jungle Müzik bu türün altında bulunur. Footwork, Chicago Juke ile yakından ilişkilidir; Chicago Juke'un birincil yeri ise House Müzik altında kalır.
Dubstep Müzik, Deep Dubstep Müzik tarzındaki derin bas ve geniş ses alanından Brostep Müzik, Deathstep Müzik, Riddim Dubstep Müzik ve Tearout Dubstep Müzik tarzlarının daha sert prodüksiyonuna kadar uzanır. Post-Dubstep Müzik ve Melodik Dubstep Müzik ritim, doku ve melodi arasında başka dengeler kurar. EDM Trap Müzik, Hibrit Trap Müzik alt türünü; Future Bass Müzik ise Kawaii Future Bass Müzik alt türünü içerir.
Grime Müzik, kendine özgü bir ritim dilini vokal veya enstrümantal ifadeyle birleştirir. Alt türleri EskiBeat Müzik ve Enstrümantal Grime Müzik olarak yer alır. Phonk Müzik, örneklenmiş ve hip-hop bağlantılı malzemelerden beslenir; Brazilian Phonk Müzik ve Drift Phonk Müzik alt türlerini kapsar. Cowbell ağırlıklı drift prodüksiyonları, Phonk'un tamamını değil, bir bölümünü temsil eder.
Wave Müzik, atmosferik melodileri çoğunlukla bas odaklı prodüksiyonla birleştirir ve Hardwave Müzik alt türünü içerir. Midtempo Bass Müzik, dolgun bas sesleri ve ölçülü bir ritmik ilerleyiş üzerine kurulur. Industrial veya Synthwave ile paylaşılan teknikler, bu türleri o ailelerin alt dalları yapmaz.
4. Trance Müzik Ailesi
Trance, uzun bir düzenleme boyunca beklenti yaratmak için tekrardan yararlanır. Melodiler, armoniler, ses katmanları ve filtreler tanıdık bir ritim temeli çevresinde gelişerek gerilim ve çözülme oluşturabilir.
Trance Müzik altında Eurotrance Müzik ve Balearik Trance Müzik bulunur. Acid Trance Müzik, acid sekanslarını; Dream Trance Müzik daha yumuşak, düşsel bir melodik karakteri öne çıkarır. Hard Trance Müzik, daha güçlü ritmik baskı getirirken Vokal Trance Müzik içinde vokaller merkezi bir ifade aracı olur.
Progressive Trance Müzik, kademeli gelişimi tercih eder. Tech Trance Müzik, daha perküsif ve tekno etkili bir yaklaşım sunar. Uplifting Trance Müzik, geniş melodik yükselişlere ve doruk noktalarına ağırlık verir. Bu yaklaşımlar tek bir parçada kesişebilir; bu durum tür adlarını birbirinin yerine kullanılabilir hâle getirmez.
Goa Trance Müzik, katmanlı psikedelik kalıplar geliştirir ve Nitzhonot Müzik alt türünü içerir. Psikedelik Trance Müzik ise Dark Psytrance Müzik, Forest Psytrance Müzik, Full-On Psytrance Müzik, Hi-Tech Psytrance Müzik, Progressive Psytrance Müzik, Psycore Müzik ve Suomisaundi Müzik alt türlerine ayrılır. Aralarındaki farklar tempo kadar ritmik yoğunluk, doku, düzenleme ve ruh hâliyle ilgilidir.
5. Elektronik Pop, Wave ve Chiptune Müzik Ailesi
Bu aile, elektronik sesi şarkı yazımı, alternatif müzik, retro estetik ve dijital tınılar üzerinden keşfeder. Düzenli bir kulüp ritmi şart değildir; synthesizer bir şarkının kimliğini, atmosferini veya duygusal dilini belirleyebilir.
Synth-Pop Müzik, elektronik enstrümanları pop şarkı yazımıyla birleştirir ve Karanlık Synth-Pop Müzik alt türünü içerir. Elektropop Müzik burada ayrı bir türdür. Hyperpop Müzik ve Bubblegum Bass Müzik, abartılı, oyuncu veya yoğun biçimde işlenmiş pop prodüksiyonunu farklı ama yer yer kesişen yaklaşımlarla ele alır.
Darkwave Müzik altında Coldwave Müzik, Ethereal Wave Müzik ve Neoklasik Darkwave Müzik yer alır. Minimal Wave Müzik, daha sade bir elektronik yaklaşımı benimser ve Minimal Synth Müzik alt türünü içerir. Synth-Punk Müzik, synthesizer temelli ifadeyi punk enerjisiyle birleştirir. Bu türler ortak müzikal alanlara sahip olsa da hepsi Darkwave'in alt türü değildir.
Synthwave Müzik, retro elektronik seslerden ve sinematik nostaljiden beslenir. Alt türleri Darksynth Müzik, Dreamwave Müzik ve Sovietwave Müzik olarak sıralanır. Chiptune Müzik, eski bilgisayar ve oyun sistemlerinin ses renkleri veya teknik sınırlarıyla çalışır; Bitpop Müzik bu türün altında yer alır. Bir video oyunu için bestelenmiş olması, bir parçayı tek başına Chiptune yapmaz.
Indietronica Müzik, elektronik prodüksiyonu indie odaklı şarkı yazımı veya ses dokularıyla birleştirir ve Chillwave Müzik alt türünü içerir. Ambient Pop benzer atmosferik ve şarkı temelli özellikler taşıyabilir; ancak buradaki birincil yeri Ambient Müzik altındadır.
6. Disko, Hi-NRG ve Eurodance Müzik Ailesi
Bu aile, diskonun dans dilini elektronik enstrümanların, sekanslayıcıların ve programlanmış prodüksiyonun giderek belirginleşen rolüyle birleştirir. Özellikle Disko içinde akustik ve elektronik öğeler bir arada bulunabilir.
Disko Müzik altında Elektro Disko Müzik, Euro Disko Müzik, Italo Disko Müzik, Nu-Disco Müzik, Space Disco Müzik ve Spacesynth Müzik yer alır. Bu alt türler, canlı enstrümanların, sentetik dokuların, melodinin ve güncel prodüksiyon tekniklerinin kullanımı açısından farklılaşır.
Hi-NRG Müzik, sürükleyici bir elektronik dans nabzını öne çıkarır ve Eurobeat Müzik alt türünü içerir. Italo Dance Müzik ailenin ayrı bir türüdür. Eurodance Müzik, enerjik elektronik prodüksiyonu akılda kalan motiflerle birleştirir; Bubblegum Dance Müzik bunun alt türüdür.
Bubblegum Dance ile Bubblegum Bass farklı tarzlardır. İlki bu ailede, ikincisi ise Elektronik Pop, Wave ve Chiptune ailesinde yer alır.
7. Elektro ve Breakbeat Müzik Ailesi
Programlanmış senkoplar ve kırık davul kalıpları, bu aileye kesintisiz four-on-the-floor nabzından çoğu zaman farklı bir ritmik karakter verir. Kick, trampet ve vurguların yerleşimi bütün parçanın hareketini değiştirebilir.
Elektro Müzik, elektronik davulları, sentezlenmiş basları ve sıklıkla fütüristik veya funk etkili bir karakteri bir araya getirir. Alt türleri Detroit Elektro Müzik, Freestyle Müzik, Ghettotech Müzik ve Miami Bass Müzik olarak sıralanır. Elektro House ise House ailesindedir; ortak sözcük, bu iki türü eşdeğer yapmaz.
Breakbeat Müzik, Big Beat Müzik, Breakbeat Hardcore Müzik, Florida Breaks Müzik, Nu-Skool Breaks Müzik ve Progressive Breaks Müzik alt türlerini içerir. Acid Breaks Müzik ve Psy-Breaks Müzik farklı tınısal ve psikedelik yaklaşımlar getirir. Darkcore Müzik ise rave kökenli daha karanlık bir ses dünyasını keşfeder.
Broken Beat Müzik, karmaşık ve senkoplu groove'ları, çoğu zaman caz, funk veya soul etkileriyle ele alan ayrı bir türdür. Kırık bir davul kalıbı pek çok türde bulunabilir; ritmi böyle tanımlamak, parçanın sınıflandırmasını tek başına belirlemez.
8. Jungle ve Drum and Bass Müzik Ailesi
Hızlı davul kalıpları ve belirgin bas, bu ailenin hareketini oluşturur. Breakbeat'leri kesmek, katmanlamak ve yeniden düzenlemek, hızlı bir parça içinde çok sayıda ritmik ayrıntı yaratabilir.
Jungle Müzik altında Darkside Jungle Müzik, Intelligent Jungle Müzik ve Ragga Jungle Müzik bulunur. Bu alt türler atmosfer, ritmik ayrıntı ve reggae veya dancehall etkileri arasında farklı dengeler kurar; breakbeat prodüksiyonuyla güçlü bağlarını korur.
Drum and Bass Müzik, Atmosferik Drum and Bass Müzik, Liquid Funk Müzik, Jazzstep Müzik ve Sambass Müzik gibi mekân hissini veya melodiyi öne çıkaran yaklaşımlar içerir. Autonomic Drum and Bass Müzik ve Halftime Drum and Bass Müzik, ritmik boşlukları farklı biçimlerde kullanır. Drumfunk Müzik, ayrıntılı breakbeat çalışmasına özellikle ağırlık verir.
Diğer alt türler Jump-Up Drum and Bass Müzik, Neurofunk Müzik, Techstep Müzik, Darkstep Müzik, Hardstep Müzik, Drumstep Müzik ve Dancefloor Drum and Bass Müzik olarak sıralanır. Crossbreed Müzik, drum and bass prodüksiyonunu hardcore etkileriyle birleştirir ve bu haritada birincil olarak Drum and Bass altında yer alır.
Yarım zamanlı bir ritim hissi, temel temponun mutlaka daha düşük olduğu anlamına gelmez. Algılanan nabız, davulların yerleşimi ve gerçek BPM değeri, tarzları karşılaştırırken ayrı ayrı düşünülmelidir.
9. Hardcore ve Hard Dance Müzik Ailesi
Bu aile; güçlü kick'ler, distorsiyon, enerjik düzenlemeler ve birçok dalında yüksek tempolarla fiziksel etkiyi öne çıkarır. Türleri ayırmak için hız tek başına yeterli değildir. Kick sesinin rengi, perde hareketi ve melodiyle ilişkisi de aynı ölçüde önemli olabilir.
Hardcore Tekno Müzik, Erken Dönem Hardcore Müzik, Gabber Müzik, Mainstream Hardcore Müzik, Endüstriyel Hardcore Müzik ve Frenchcore Müzik alt türlerini kapsar. Diğer dalları Happy Hardcore Müzik, UK Hardcore Müzik, Freeform Hardcore Müzik, Uptempo Hardcore Müzik, Speedcore Müzik, Terrorcore Müzik ve Extratone Müzik olarak yer alır. Farkları, yoğunluk kadar üretim biçimi ve müzikal ağırlık noktalarıyla da ilgilidir.
Hard Dance Müzik altında Hard Bass Müzik, Jumpstyle Müzik, Lento Violento Müzik ve Makina Müzik bulunur. Hardstyle Müzik, Erken Dönem Hardstyle Müzik, Öforik Hardstyle Müzik, Rawstyle Müzik ve Xtra Raw Hardstyle Müzik alt türlerini içeren ayrı bir türdür. UK Hard House Müzik de bu ailede yer alır; Donk Müzik bunun alt türüdür.
Breakcore Müzik, parçalanmış ve çoğu zaman öngörülemez breakbeat'lerle yoğunluk yaratır; Raggacore Müzik bu türün altındadır. Dijital Hardcore Müzik, elektronik prodüksiyonu punk odaklı bir yaklaşımla birleştirir. İkisi de burada Hardcore Tekno'nun alt türleri değil, ailenin ayrı türleridir.
10. Downtempo, Chillout ve Vaporwave Müzik Ailesi
Bu türler çoğu zaman ritim, örnekleme ve ses dokusuyla bir ruh hâli veya dinleme alanı kurar. Aile rahatlatıcı müzikleri de kapsar; ancak huzursuz, yoğun ya da bilerek yön duygusunu bozan sesler de içerebilir.
Downtempo Müzik, daha gölgeli ve katmanlı bir yaklaşım sunan Illbient Müzik alt türünü içerir. Chillout Müzik altında Balearik Beat Müzik ve Psybient Müzik yer alır. Bu alt türler groove, genişlik hissi ve psikedelik dokuları farklı ağırlıklarla kullanır.
Lo-Fi Hip-Hop Müzik, Chillhop Müzik ve Trip-Hop Müzik, ailenin ayrı türleridir. Örnekleme, beat temelli üretim ve sıcak veya atmosferik dokular ortak olabilir; ancak her türün ağırlık noktası farklıdır. Glitch-Hop Müzik, hip-hop bağlantılı groove'ları ayrıntılı kesme ve düzenleme işlemleriyle, elektronik ses tasarımıyla birleştirir; burada o da ayrı bir türdür.
Vaporwave Müzik, kaydedilmiş malzemeyi tekrar, örnekleme, perde değişimleri ve nostaljik veya gerçeküstü sunumla yeniden biçimlendirir. Alt türleri Eccojams Müzik, Future Funk Müzik, Mallsoft Müzik, Signalwave Müzik ve Vaportrap Müzik olarak sıralanır. Ortak bağlam, hepsinin aynı tempoya veya aynı dans enerjisine sahip olmasını gerektirmez.
11. Elektronik Kulüp Müzik Ailesi
Bu aile, kimlikleri belirli ritim dilleri ve müzikal topluluklarla yakından ilişkili, ayrı kulüp türlerini bir araya getirir. Ortak gruplama, bu türleri tek bir bölgesel sese indirgemeden keşfetmeyi kolaylaştırır.
Baltimore Club Müzik, Jersey Club Müzik ve Philly Club Müzik ayrı türlerdir. Bazı örnekleme ve kulüp prodüksiyonu uygulamalarını paylaşırken kendilerine özgü ritmik karakterler geliştirmişlerdir.
Gqom Müzik altında Sgubhu Müzik, uThayela Müzik, Isqinsi Müzik, Gospel Gqom Müzik ve Taxi Gqom Müzik bulunur. Kuduro Müzik, Shangaan Elektro Müzik ve Singeli Müzik, farklı dans ritimleri ve prodüksiyon kimlikleri olan ayrı türlerdir. Amapiano ve Afro House da Afrika'daki elektronik müzik çeşitliliğini gösterir; ancak bu haritada birincil olarak House ailesinde yer alırlar.
Brezilya Funk Müzik, Funk Mandelão Müzik ve Funk Bruxaria Müzik alt türlerini içerir. Elektro Cumbia Müzik, Reggaeton Müzik ve Tribal Guarachero Müzik ayrı türlerdir; Neoperreo Müzik ise Reggaeton altında bulunur. Coğrafi tanımlar bağlamı açıklamaya yardımcı olur, fakat türlerin yerine kıta çapında ara kategoriler koymaz.
Yerel dans pratikleri, vokal tarzları, müzikal hafıza ve sosyal ortamlar bu türlerin gelişiminde merkezi rol oynar. Aynı elektronik üretim araçlarına erişmek, bütün toplulukları aynı sese götürmez.
12. Dub ve Elektronik Dancehall Müzik Ailesi
Dub, stüdyo prodüksiyonunun nasıl bir performansa dönüşebileceğini gösterir. Bas öne çıkabilir, bir vokal yankının içinde kaybolabilir ya da düzenlemenin büyük kısmı çıkarılıp aniden geri getirilebilir.
Dub Müzik altında Steppers Dub Müzik ve Ambient Dub Müzik bulunur. Bas, mekân ve efektlerle ilişkileri ortaktır; ritim ve atmosferi ise farklı biçimlerde ele alırlar. Dub, akustik enstrümanlarla kaydedilmiş performansları da dönüştürebilir; bütünüyle sentetik ses kaynaklarından başlaması gerekmez.
Dijital Dub Müzik ve Dijital Dancehall Müzik, ailenin ayrı türleridir. Dubtronica Müzik, dub odaklı ses işlemeyi daha geniş elektronik prodüksiyon yaklaşımlarıyla birleştirir ve Psydub Müzik alt türünü içerir.
Ses sistemi kültürü, bu türler ve başka aileler için önemli bir bağlamdır. Burada bir müzik ve dinletim kültürünü anlatır; ek bir tür düzeyi değildir. Dub'ın delay, mekân ve öğeleri azaltma yaklaşımı, House, Tekno, Bas ve Ambient prodüksiyonunu da etkiler.
13. Ambient, Drone ve Kozmik Müzik Ailesi
Bu aile, atmosferi, süreyi, uzun tutulan sesleri ve kademeli değişimi dinleme deneyiminin merkezine alır. Bazı eserlerde ritmik hareket vardır; bazılarında ise zamanın akışını neredeyse tamamen tını veya yoğunluk değişimleri düzenler.
Ambient Müzik, Black Ambient Müzik, Dark Ambient Müzik, İzolasyonist Ambient Müzik ve Space Ambient Müzik alt türlerini içerir. Lowercase Müzik, sessiz ya da fark edilmesi güç ses ayrıntılarına özel önem verir. Ambient Pop Müzik ise atmosferik prodüksiyonu şarkı odaklı bir çerçeveye taşır. Bu dallar, ambient yaklaşımının tek bir ruh hâli veya yapıyla sınırlı olmadığını gösterir.
Drone Müzik, uzun tutulan tonlar ve yavaş değişen dokular üzerine kurulur; Ambient Drone Müzik bu türün altındadır. Kozmik Müzik, uzun elektronik gelişimleri, atmosferi ve çoğunlukla tekrarlayan synthesizer sekanslarını keşfeder. Berlin Ekolü Müzik bu türün alt türüdür.
Ambient House, Ambient Tekno ve Ambient Dub, atmosferik fikirleri başka geleneklerle birleştirir. Birincil yerleri sırasıyla House Müzik, Tekno Müzik ve Dub Müzik altında kalır. Bir parçanın ambient niteliği, bu melez tarzların hepsini Ambient Müzik altına yerleştirmek için yeterli değildir.
14. Endüstriyel ve EBM Müzik Ailesi
Mekanik ritimler, distorsiyon, gürültü ve karanlık elektronik dokular bu ailede tekrar eden öğelerdir. Dansa yönelik yapı, atmosfer ve sesin aşındırıcı karakteri arasındaki denge ise oldukça değişkendir.
Endüstriyel Elektronik Müzik altında Power Noise Müzik, Death Industrial Müzik ve Power Electronics Müzik bulunur. Bu alt türler, ritme, bozulmuş ses dokusuna ve yoğunluğa farklı roller verir. Yöntemleri deneysel gürültü prodüksiyonuyla kesişse de birincil yerleri bu ailedir.
Elektronik Beden Müzik (EBM), bedensel etkisi güçlü bir elektronik groove'u öne çıkarır ve Anhalt EBM Müzik ve Techno Body Müzik alt türlerini içerir. Elektro-Endüstriyel Müzik ise Dark Electro Müzik ve Aggrotech Müzik alt türleriyle ayrı bir türdür.
Futurepop Müzik, daha melodik ve şarkı odaklı bir yaklaşım sunar. New Beat Müzik de kendine özgü bir kulüp tarzıdır. İkisi ailenin ayrı türleridir. Cyberpunk, birden fazla aileden müziğin paylaştığı bir estetiği anlatabilir; bu haritada ayrı bir tür dalı değildir. Midtempo Bass, endüstriyel etkiler taşısa da Bas ailesinde kalır.
15. Deneysel Elektronik ve Elektroakustik Müzik Ailesi
Bu türler sesi kompozisyon malzemesi olarak keşfeder; bazen geleneksel beat, melodi veya şarkı yapısına daha az ağırlık verir. Kayıtlar, elektronik süreçler, gürültü ve küçük ses ayrıntıları bütün bir eseri düzenleyebilir.
Elektroakustik Müzik altında Akuzmatik Müzik, Ses Manzarası Kompozisyonu Müzik ve Microsound Müzik yer alır. Somut Müzik, kayıtlı sesleri dönüştürülüp düzenlenecek malzeme olarak ele alan ayrı bir türdür. Algoritmalar, canlı kodlama ve geri besleme, farklı tarzlarda kompozisyon yöntemleri olabilir; kendiliğinden ayrı tür dalları oluşturmazlar.
Elektronik Gürültü Müzik, Harsh Noise Müzik ve Harsh Noise Wall Müzik alt türlerini içerir. Glitch Müzik, parçacıkları, kesme ve düzenleme işlemlerini, dijital kesintiyle ilişkili sesleri öne çıkarır; Clicks and Cuts Müzik bu türün altındadır. Microsound burada Elektroakustik Müzik altında, Lowercase ise Ambient Müzik altında yer alır.
Yapıbozumcu Kulüp Müzik, tanınabilir kulüp müziği kurallarını yeniden işler veya parçalar. Akıllı Dans Müzik (IDM), ayrıntılı elektronik programlamayı farklı ritmik ve dokusal yaklaşımlarla birleştirir; Drill and Bass Müzik bunun alt türüdür. Drum and bass teknikleriyle bağlantısına rağmen Drill and Bass'ın birincil yeri burada IDM altındadır. Plunderphonics Müzik, tanınabilir kayıtlı malzemenin dönüştürülmesini ve yeni bağlamlara taşınmasını kompozisyonun merkezine alır.
Aile, geleneksel melodi veya beat içermeyen eserleri de kapsar; ancak yoğun ritmik müzik içinde de deney yapmak mümkündür. Ayırt edici olan, sesin nasıl düzenlendiği, sorgulandığı ve dönüştürüldüğüdür.
Aileler Birbirine Nasıl Bağlanır?
Bu harita her tarza birincil bir yer verirken diğer ilişkilerini de görünür bırakır. Ambient Tekno, atmosferi teknoya özgü tekrarlarla birleştirir. Footwork Jungle, jungle bağlantılı malzemeyi footwork ritim diline taşır. Crossbreed, drum and bass programlamasını hardcore prodüksiyonuyla buluşturur. Psydub ise dub işlemeyi psikedelik elektronik dokularla birleştirir.
Bu ilişkiler, bir sınıflandırma ile müzik tarihinin neden aynı şey olmadığını açıklar. Üç düzeyli ağaç yapısı adları düzenlemeyi kolaylaştırır. Müzikal gelişim ise ortak çalışmalar, paylaşılan ekipmanlar, yerel kültürler ve birden fazla yönde dolaşan etkilerle de şekillenir. Bir türün yeri, bu bağları yok saymak için değil, keşfi kolaylaştırmak içindir.
Tanımadığın tarzları karşılaştırırken şu noktalara kulak verebilirsin:
- Ritim: Nabız düz, swing'li, kırık ya da büyük ölçüde yok mu?
- Bas ve perküsyon: Düzenlemeyi mi destekliyor, hareketi mi yönetiyor, yoksa ana motifleri mi taşıyor?
- Ses ve doku: Belirleyici öğeler örneklenmiş, sentetik, akustik, bozulmuş, seyrek veya uzun tutulan sesler mi?
- Düzenleme: Parça kıtalarla, drop'larla, kademeli değişimlerle ya da uzun ses dokularıyla mı gelişiyor?
- Bağlam: Dans, şarkı yazımı, dinleme ortamları ve müzikal topluluklar parçanın amacını nasıl etkiliyor?
Tür Etiketlerinin Ötesinde Elektronik Müziği Keşfetmek
Prodüksiyonun kendisi kompozisyona dönüşebilir. Bir filtre süpürmesi, distorsiyonlu kick, kesilmiş breakbeat, delay geri besleme döngüsü veya uzun tutulan drone, son rötuş olmaktan çıkıp müzikal bir olaya dönüşebilir.
İlgini çeken bir aileden başla, türleri arasında dolaş ve komşu ailelerle kurduğu ilişkileri izle. Etiketler kadar parçaları da karşılaştır: Aynı türdeki iki eser, o tarzın oldukça farklı yönlerini öne çıkarabilir.
Tempo keşif aracı bu haritaya BPM profilleri üzerinden bir giriş sunar. BPM'e göre elektronik müzik türleri rehberi ise daha fazla bağlam sağlar. Tempo bir aramayı daraltabilir; ritim, doku, düzenleme ve müzikal kültür, duyduğunu anlamlandırmaya yardımcı olur.
İlgili Soru ve Cevaplar
- • Elektronik müzik nedir?Elektronik müzik, elektronik enstrümanlar, sentezleme, örnekleme, sekanslama, ses işleme veya bilgisayar temelli prodüksiyonla üretilen ya da karakteri bu araçlarla belirgin biçimde şekillenen müziktir. Dans müziğini, şarkı odaklı tarzları, ambient eserleri ve deneysel kompozisyonları kapsar.
- • Elektronik müzikte tür ailesi ne demektir?Tür aileleri, ilişkili türleri daha geniş müzikal gelenekler içinde bir araya getirir. Bu rehber 15 aile kullanır. House, Tekno, Bas, Trance, Elektronik Pop, Elektro ve Breakbeat, Jungle ve Drum and Bass, Ambient, Endüstriyel ve Deneysel Elektronik bunlar arasındadır.
- • Aile, tür ve alt tür arasındaki fark nedir?Aile geniş bir gruplamadır; tür bu gruptaki belirgin bir tarzı, alt tür ise onun daha özgül bir dalını anlatır. Örneğin House Müzik Ailesi içinde House Müzik, onun altında da Deep House Müzik yer alır. Bazı türler bu rehberde daha fazla alt dala ayrılmaz.
- • Elektronik müzik ile EDM arasındaki fark nedir?Elektronik müzik; ambient, pop ve deneysel eserler dâhil elektronik sesin birçok kullanımını kapsar. EDM, elektronik dans müziği anlamına gelir. Bağlama göre dans odaklı elektronik müziğin genelini ya da daha dar biçimde festival odaklı tarzları anlatabilir.
- • Elektronik müzik türlerine hangi örnekler verilebilir?House Müzik, Tekno Müzik, Trance Müzik, Dubstep Müzik, Drum and Bass Müzik, Synth-Pop Müzik, Elektro Müzik, Ambient Müzik ve Elektroakustik Müzik örnek verilebilir. Ritimleri, yapıları ve dinleme bağlamları birbirinden oldukça farklı olabilir.
- • House Müzik nedir?House Müzik, tipik olarak her çeyrek vuruşta bir kick sesiyle senkoplu perküsyonu, tekrarlayan bas yürüyüşlerini ve akor veya örnekleri birleştirir. Alt türleri arasında Chicago House Müzik, Deep House Müzik, Acid House Müzik, Disko House Müzik ve Soulful House Müzik bulunur.
- • Tekno Müzik nedir?Tekno Müzik, programlanmış ritimleri, tekrarı, elektronik tınıları ve ses dokusundaki kademeli değişimleri öne çıkarır. Buradaki alt türleri Bleep Tekno Müzik, Ambient Tekno Müzik ve Psy-Tekno Müzik olarak sıralanır. Detroit, Dub, Minimal ve Hard Tekno ise aynı aile içindeki ayrı türlerdir.
- • Trance Müzik nedir?Trance Müzik, tekrarlayan elektronik ritimleri melodik gelişim, atmosfer ve uzun düzenlemelerle birleştirir. Daha geniş ailede Goa Trance Müzik, Psikedelik Trance Müzik, Progressive Trance Müzik, Hard Trance Müzik ve Uplifting Trance Müzik gibi türler de yer alır.
- • Bas Müzik Ailesi neleri kapsar?Bas Müzik Ailesi, tek biçimli bir tür değil, farklı tarzları bir araya getiren bir gruptur. Bu rehber UK Bass Müzik, Footwork Müzik, Dubstep Müzik, EDM Trap Müzik, Future Bass Müzik, Grime Müzik, Phonk Müzik, UK Garage Müzik, Wave Müzik ve Midtempo Bass Müzik türlerini bu ailede bir araya getirir.
- • Drum and Bass Müzik nedir?Drum and Bass Müzik, hızlı davul programlamasını belirgin bas sesleriyle birleştirir. Alt türleri arasında Liquid Funk Müzik, Neurofunk Müzik, Jump-Up Drum and Bass Müzik, Techstep Müzik, Drumfunk Müzik ve Halftime Drum and Bass Müzik bulunur.
- • Dubstep Müzik nedir?Dubstep Müzik, alt frekanslara, senkoplu ritimlere ve belirgin bir mekân veya güç hissine odaklanır. Buradaki alt türleri Brostep Müzik, Deathstep Müzik, Post-Dubstep Müzik, Riddim Dubstep Müzik, Tearout Dubstep Müzik, Deep Dubstep Müzik ve Melodik Dubstep Müzik olarak sıralanır.
- • Ambient Müzik nedir?Ambient Müzik; atmosferi, dokuyu ve mekân hissini öne çıkarır. Buradaki alt türleri Black Ambient Müzik, Dark Ambient Müzik, İzolasyonist Ambient Müzik, Space Ambient Müzik, Lowercase Müzik ve Ambient Pop Müzik olarak yer alır. Ambient House, Ambient Tekno ve Ambient Dub ilişkili tarzlardır; ancak birincil yerleri diğer ailelerdedir.
- • Synthwave Müzik nedir?Synthwave Müzik, retro elektronik seslerden ve sinematik nostaljiden beslenir; sıklıkla synthesizer ve davul makineleri kullanır. Bu rehberdeki alt türleri Darksynth Müzik, Dreamwave Müzik ve Sovietwave Müzik olarak sıralanır.
- • Elektronik müzikte hardcore neyi ifade eder?Hardcore Tekno Müzik, güçlü kick'leri, distorsiyonu ve yüksek yoğunluğu öne çıkarır. Alt türleri arasında Gabber Müzik, Frenchcore Müzik, Happy Hardcore Müzik ve Speedcore Müzik bulunur. Breakcore Müzik ve Dijital Hardcore Müzik ise daha geniş Hardcore ve Hard Dance ailesindeki ayrı türlerdir.
- • Elektro Müzik nedir?Elektro Müzik, elektronik davulları, senkoplu ritimleri ve sentezlenmiş basları çoğu zaman fütüristik veya funk etkili bir karakterle birleştirir. Buradaki alt türleri Detroit Elektro Müzik, Freestyle Müzik, Ghettotech Müzik ve Miami Bass Müzik olarak yer alır. Elektro House Müzik ise House ailesine aittir.
- • Jungle Müzik nedir?Jungle Müzik; kesilip yeniden düzenlenen breakbeat'leri, bası ve örneklemeyi ses sistemi kültüründen gelen etkilerle birleştirir. Bu rehberdeki alt türleri Darkside Jungle Müzik, Intelligent Jungle Müzik ve Ragga Jungle Müzik olarak sıralanır.
- • Endüstriyel Elektronik Müzik nedir?Endüstriyel Elektronik Müzik; distorsiyonu, gürültüyü, mekanik dokuları ve elektronik ses işlemeyi keşfeder. Buradaki alt türleri Power Noise Müzik, Death Industrial Müzik ve Power Electronics Müzik olarak yer alır. EBM, Elektro-Endüstriyel, Futurepop ve New Beat, aynı aile içindeki ayrı türlerdir.
- • Vaporwave Müzik nedir?Vaporwave Müzik; örnekleme, tekrar, perde değişimleri ve nostaljik veya gerçeküstü sunumla kayıtlı malzemeyi yeniden biçimlendirir. Buradaki alt türleri Eccojams Müzik, Future Funk Müzik, Mallsoft Müzik, Signalwave Müzik ve Vaportrap Müzik olarak sıralanır.
- • Kaç elektronik müzik türü vardır?Evrensel olarak sabit bir sayı yoktur. Bu rehber, 15 aile, 103 tür ve 181 alt türden oluşan bir sınıflandırmayı kullanır; seçili ses özelliklerini yazı içinde açıklar. Sayılar bu haritayı tanımlar, elektronik müziğin tamamına sınır koymaz.
- • House, Tekno ve Trance arasındaki fark nedir?House çoğunlukla groove'u, bası ve soul veya funk etkilerini öne çıkarır. Tekno, tekrarlayan ritimlere ve gelişen elektronik dokulara ağırlık verir. Trance ise melodik gelişim, atmosfer ve uzun gerilim yükselişlerini daha belirgin kullanabilir. Tek bir parça bu yaklaşımları birleştirebilir.